Kinh doanh trên nền tảng số: Xu hướng tất yếu, thách thức hiện hữu

Tại hội thảo quốc tế “Kinh doanh trên nền tảng công nghệ số” do Trường ĐH Tài chính – Marketing phối hợp cùng Trường ĐH Tài chính – Quản trị kinh doanh, Trường ĐH Ngân hàng TP HCM và Trường Kinh tế – Đại học Cần Thơ tổ chức ngày 19-9, các chuyên gia đã chia sẻ nhiều góc nhìn về cơ hội và thách thức của kinh tế số.

Các chuyên gia chia sẻ, trao đổi thông tin tại hội thảo

PGS- TS Phạm Quốc Việt, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Tài chính – Marketing, cho biết hiện nay kinh tế số chiếm khoảng 15% GDP toàn cầu và dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới. Tại Việt Nam, chuyển đổi số được xem là một trong ba trụ cột chiến lược. Năm 2024, giá trị tăng thêm của kinh tế số ước đạt 1,5 triệu tỷ đồng, chiếm 13,17% GDP, tốc độ tăng trưởng 19% – mức cao nhất khu vực Đông Nam Á, gấp ba lần tốc độ tăng trưởng GDP. Mục tiêu của Chính phủ là đến năm 2025, kinh tế số chiếm 20% GDP và năm 2030 đạt 30% GDP.

Cùng với đó, thị trường Việt Nam chứng kiến sự bùng nổ của thương mại điện tử, dự kiến đạt quy mô 45 tỷ USD vào năm 2025. Các lĩnh vực fintech (công nghệ tài chính), edtech (công nghệ giáo dục) cũng nổi lên mạnh mẽ, phản ánh nhu cầu thanh toán số và học tập trực tuyến ngày càng tăng.

Các mô hình kinh doanh số hiện nay khá đa dạng. Thương mại điện tử (Shopee, Lazada, TikTok Shop) vẫn giữ vai trò chủ đạo khi thay đổi thói quen mua sắm của hàng chục triệu người tiêu dùng Việt Nam. Song song đó, các nền tảng dịch vụ trực tuyến theo mô hình đăng ký (subscription) như Netflix, Spotify, hay học trực tuyến cũng phát triển mạnh.

Ngoài ra, mô hình “freemium” – miễn phí cơ bản, trả phí cho dịch vụ nâng cao – đang được nhiều công ty công nghệ áp dụng. Các nền tảng mạng xã hội như Facebook, YouTube tiếp tục duy trì mô hình kinh doanh dựa trên quảng cáo, với lợi thế thu thập và phân tích dữ liệu lớn.

Theo các chuyên gia, công nghệ hiện không còn là yếu tố hỗ trợ mà trở thành trung tâm của hoạt động kinh doanh. Ứng dụng AI, Big Data, tự động hóa giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng và tạo ra giá trị mới.

Tuy nhiên, thách thức cũng song hành. Việc hoàn thiện thể chế, hành lang pháp lý cho kinh tế số, cũng như chiến lược đầu tư công nghệ hợp lý, khai thác hiệu quả để cạnh tranh nhưng vẫn kiểm soát rủi ro, đang là vấn đề cấp bách.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến nhấn mạnh đến vai trò của Nhà nước trong điều tiết, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số; yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế số; cũng như xu hướng đổi mới giáo dục đại học, gắn đào tạo với thực tiễn doanh nghiệp và mục tiêu phát triển bền vững.