Kinh tế tuần hoàn: Doanh nghiệp cần 'bệ đỡ kép'

Kinh tế tuần hoàn đang dần chuyển từ khái niệm học thuật sang yêu cầu thực tiễn với doanh nghiệp Việt. Trong bối cảnh áp lực phát triển bền vững ngày càng lớn, việc 'xoay trục' mô hình tăng trưởng không còn là lựa chọn mà trở thành điều kiện để tồn tại và cạnh tranh.

Tại hội thảo 'Khung pháp lý và giải pháp công nghệ cho mô hình kinh tế tuần hoàn hướng đến phát triển bền vững', các chuyên gia đã chỉ ra rằng rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở nhận thức, mà ở việc thiếu một hệ sinh thái đủ mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi. Khung pháp lý chưa đồng bộ, năng lực công nghệ còn hạn chế và áp lực tài chính là ba 'nút thắt' chính khiến quá trình này diễn ra chậm.

kinh tế tuần hoàn, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP HCM, năng lực công nghệ, mô hình tăng trưởng

Theo TS Ngô Minh Hải, Phó Hiệu trưởng phụ trách hoạt động khoa học công nghệ của Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP HCM, để đi vào kinh tế tuần hoàn, doanh nghiệp cần một 'bệ đỡ kép' gồm hành lang pháp lý rõ ràng và hệ sinh thái công nghệ phù hợp. Khi chính sách và công nghệ được kết hợp hiệu quả, doanh nghiệp không chỉ tối ưu tài nguyên, giảm phát thải mà còn có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh tiêu chuẩn phát triển bền vững đang trở thành 'luật chơi' chung.

Từ các tham luận, nhiều ý kiến cho rằng doanh nghiệp cần bắt đầu chuyển đổi từ chính nội tại. Việc tái thiết kế chuỗi sản xuất theo hướng tiết kiệm tài nguyên, kéo dài vòng đời sản phẩm và tăng khả năng tái chế là bước đi nền tảng. Song song đó, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) nên được xem như cơ hội để tối ưu chi phí dài hạn, thay vì chỉ là nghĩa vụ tuân thủ.

Đáng chú ý, công nghệ số được đánh giá là 'đòn bẩy' quan trọng giúp tăng tốc quá trình chuyển đổi. Từ quản lý nguyên liệu, truy xuất vòng đời sản phẩm đến tối ưu vận hành, ứng dụng công nghệ có thể giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thích nghi và nâng cao hiệu quả.

Sự kiện thu hút đông đảo nhà khoa học, chuyên gia từ 66 trường đại học và các cơ quan chuyên môn trên cả nước, cho thấy mức độ quan tâm ngày càng lớn đối với kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Hội thảo do Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP HCM phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức vào ngày 21-4, với chủ đề về khung pháp lý và giải pháp công nghệ cho mô hình kinh tế tuần hoàn hướng đến phát triển bền vững.