Lần đầu có quy định thống nhất về tài nguyên giáo dục mở

Lần đầu tiên, hoạt động khai thác và sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học được quy định thống nhất trên phạm vi toàn quốc khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BGDĐT. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Thông tư 61/2026/TT-BGDĐT lần đầu quy định thống nhất về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học. Ảnh minh hoạ

Theo Bộ GD-ĐT, việc ban hành Thông tư nhằm cụ thể hóa Luật Giáo dục đại học năm 2025 và các quy định pháp luật liên quan, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học. Đây cũng là cơ sở để phát triển giáo dục đại học số, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, tăng cường chia sẻ học liệu và hình thành mạng lưới kết nối tài nguyên giáo dục mở giữa các cơ sở đào tạo trên cả nước.

Thông tư xác định tài nguyên giáo dục mở giữ vai trò nền tảng trong triển khai giáo dục đại học số, đồng thời thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, học liệu giữa các cơ sở đào tạo và các bên liên quan.

Đáng chú ý, văn bản lần đầu quy định đầy đủ các khái niệm như tài nguyên giáo dục mở, giấy phép mở, quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở và Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia. Đây được xem là cơ sở quan trọng để kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả các nguồn học liệu hợp pháp trong nước và quốc tế phục vụ đào tạo, nghiên cứu cũng như học tập suốt đời.

Một điểm mới khác là các học liệu, giáo trình, bài giảng, khóa học trực tuyến và sản phẩm học thuật được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước sẽ được ưu tiên công bố theo giấy phép mở, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc thuộc phạm vi hạn chế công bố. Quy định này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận và khai thác hiệu quả các học liệu được đầu tư từ ngân sách.

Bên cạnh việc khuyến khích chia sẻ, Thông tư cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về chất lượng và bản quyền. Theo đó, tài nguyên giáo dục mở đưa vào sử dụng phải bảo đảm chất lượng, được gắn giấy phép mở phù hợp và đáp ứng yêu cầu tích hợp, chia sẻ trên môi trường số. Các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng cơ chế thẩm định, kiểm soát chất lượng, cập nhật nội dung và tiếp nhận phản hồi từ người sử dụng.

Thông tư cũng quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi khai thác tài nguyên giáo dục mở. Người sử dụng được quyền truy cập, khai thác, chỉnh sửa, kết hợp và chia sẻ tài nguyên theo điều kiện của giấy phép mở, đồng thời phải tuân thủ quy định về quyền tác giả, sở hữu trí tuệ, trích dẫn nguồn, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, an ninh quốc gia, quốc phòng và liêm chính học thuật. Đối với tài nguyên có sử dụng nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, Thông tư yêu cầu bảo đảm tính minh bạch theo quy định của pháp luật hiện hành.

Ngoài ra, các cơ sở đào tạo được sử dụng tài nguyên giáo dục mở làm học liệu chính thức, học liệu tham khảo hoặc học liệu bổ trợ trong chương trình đào tạo; phục vụ các khóa học trực tuyến, nghiên cứu khoa học, công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, cấp chứng chỉ và văn bằng theo quy định. Đồng thời, các trường phải phát triển nền tảng tài nguyên giáo dục mở của đơn vị, bảo đảm kết nối với Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia và có cơ chế khuyến khích, ghi nhận các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng tài nguyên giáo dục mở như một sản phẩm học thuật.