Sinh viên ngành Luật GDU: Chủ động thích ứng trước "guồng quay" của các đạo luật mới

Hệ thống pháp luật liên tục thay đổi, trong khi thị trường lao động ngày càng đề cao kỹ năng thực hành và tư duy phản biện. Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với đào tạo ngành Luật: không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải giúp sinh viên hình thành tư duy pháp lý, khả năng thích ứng và sẵn sàng hành nghề.

Thuộc Luật chưa đủ để theo nghề

Cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, hệ thống pháp luật Việt Nam đang được hoàn thiện với tốc độ nhanh. Chỉ trong vài năm gần đây, nhiều đạo luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đấu thầu, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Dữ liệu hay Luật Giao dịch điện tử đã được sửa đổi hoặc ban hành mới. Đi kèm là hàng loạt nghị định, thông tư hướng dẫn thường xuyên được cập nhật.

Tư duy ứng biến linh hoạt chính là vũ khí giúp cử nhân Luật tự tin trước mọi biến động

Theo các chuyên gia, sự thay đổi này đặt ra yêu cầu mới đối với các cơ sở đào tạo ngành Luật. Nếu chương trình học chỉ dừng ở việc truyền đạt quy định hiện hành mà chưa giúp sinh viên hình thành tư duy phân tích và khả năng tự cập nhật kiến thức, người học sẽ khó thích ứng khi bước vào môi trường hành nghề.

PGS.TS.LS Bùi Kim Hiếu, Trưởng khoa Khoa học xã hội và Ngôn ngữ quốc tế, Trường Đại học Gia Định (GDU), cho rằng pháp luật luôn vận động cùng sự phát triển của xã hội. Vì vậy, điều quan trọng nhất đối với sinh viên không phải là ghi nhớ từng điều khoản, mà là xây dựng tư duy pháp lý và biết vận dụng quy định vào từng tình huống cụ thể.

"Nếu chỉ học thuộc các văn bản quy phạm pháp luật, sinh viên sẽ nhanh chóng bị động khi hệ thống pháp luật thay đổi. Điều các em cần là năng lực học tập suốt đời, biết cập nhật văn bản mới, phân tích vấn đề và đưa ra giải pháp phù hợp trong từng bối cảnh", ông Hiếu chia sẻ.

Theo ông, doanh nghiệp và các đơn vị tuyển dụng hiện nay ưu tiên những ứng viên có khả năng nghiên cứu hồ sơ, đánh giá rủi ro, tư duy phản biện và giải quyết vấn đề hơn là chỉ nắm vững các quy định pháp luật hiện hành.

PGS.TS.LS Bùi Kim Hiếu (ngoài cùng bên phải) tại hội thảo khoa học quốc gia về pháp luật, được tổ chức tại GDU

Từ giảng đường đến phiên tòa giả định

Để đáp ứng yêu cầu mới của thị trường lao động, nhiều cơ sở đào tạo đang chuyển từ phương pháp truyền đạt kiến thức sang tăng cường trải nghiệm nghề nghiệp thông qua các hoạt động mô phỏng và thực hành.

Tại Trường Đại học Gia Định, sinh viên được học trong phòng thực hành Luật với không gian mô phỏng một phiên tòa thực tế. Tại đây, các em trực tiếp đảm nhận vai trò thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư hoặc các bên liên quan để nghiên cứu hồ sơ, xây dựng luận cứ, tranh tụng và xử lý những tình huống pháp lý phát sinh.

Theo PGS.TS.LS Bùi Kim Hiếu, việc đặt sinh viên vào các vụ việc cụ thể giúp người học hình thành tư duy của người làm nghề, thay vì chỉ ghi nhớ các điều luật trên giáo trình.

Song song đó, sinh viên còn tham gia các cuộc thi học thuật, tranh biện và xử lý tình huống pháp lý nhằm rèn luyện kỹ năng phản biện, giao tiếp, làm việc nhóm và bảo vệ quan điểm trước các vấn đề pháp lý.

Những hoạt động này góp phần giúp sinh viên từng bước làm quen với môi trường nghề nghiệp, đồng thời phát triển các kỹ năng mà nhà tuyển dụng đang tìm kiếm.

Các sân chơi học thuật là cơ hội để sinh viên GDU thử sức, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp

Đưa sinh viên đến gần thực tiễn nghề luật

Theo nhiều chuyên gia tuyển dụng, khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường và yêu cầu thực tiễn vẫn là vấn đề cần tiếp tục được thu hẹp trong đào tạo ngành Luật.

Vì vậy, nhiều trường đại học tăng cường hoạt động kiến tập, thực tập tại tòa án, văn phòng luật sư, văn phòng công chứng, cơ quan thi hành án và doanh nghiệp để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc ngay từ những năm đầu.

Sinh viên khối ngành Luật GDU tham quan, trải nghiệm thực tế tại Tòa án nhân dân huyện Củ Chi

Tại GDU, đội ngũ giảng viên gồm nhiều thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, trọng tài viên và chuyên gia pháp lý đang trực tiếp hành nghề. Cùng với đó, sinh viên được tham gia các chương trình kiến tập thực tế để quan sát quy trình làm việc và hiểu rõ hơn yêu cầu của từng vị trí nghề nghiệp.

Hồ Tiến Đạt, Chuyên viên pháp lý Công ty Luật TNHH MTV VE GA, cựu sinh viên ngành Luật GDU, cho biết những chuyến kiến tập đã giúp anh hiểu rõ hơn cách vận dụng pháp luật trong thực tiễn, đồng thời hình dung rõ yêu cầu công việc ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Bên cạnh hoạt động đào tạo, GDU còn thường xuyên tổ chức các hội thảo khoa học về những vấn đề pháp lý mới, tạo cơ hội để sinh viên trao đổi với chuyên gia, cập nhật xu hướng lập pháp cũng như những yêu cầu thực tiễn của nghề luật trong bối cảnh hội nhập.

Trong bối cảnh hệ thống pháp luật không ngừng hoàn thiện và thị trường lao động liên tục thay đổi, tư duy pháp lý, khả năng thích ứng và tinh thần học tập suốt đời đang trở thành những năng lực quan trọng đối với cử nhân Luật. Đây cũng là định hướng mà nhiều cơ sở đào tạo, trong đó có Trường Đại học Gia Định, theo đuổi nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.