- Thứ Ba, 23/06/2026
- 093 868 1629
- Liên hệ
Ngày 19/6, tại TPHCM, Đại học Quốc gia TPHCM phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “Công nghệ lượng tử trong kỷ nguyên mới: Xu hướng quốc tế, cơ hội và yêu cầu đặt ra cho Việt Nam”. Sự kiện thu hút các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý cùng thảo luận về những cơ hội, thách thức cũng như định hướng phát triển năng lực quốc gia trong lĩnh vực công nghệ lượng tử.
Trong bối cảnh công nghệ lượng tử đang nổi lên như một lĩnh vực cạnh tranh chiến lược trên phạm vi toàn cầu, hội thảo được xem là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, trường đại học và giới khoa học cùng đánh giá vị thế của Việt Nam trước làn sóng phát triển công nghệ mới.
GS- TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG TPHCM
Phát biểu khai mạc, GS- TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG TPHCM, nhận định công nghệ lượng tử không còn là một hướng nghiên cứu mang tính thử nghiệm mà đang dần trở thành nền tảng công nghệ chiến lược, có khả năng tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với an ninh, kinh tế, khoa học và năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.
Theo bà Mai, câu hỏi đặt ra hiện nay không chỉ là tiếp cận công nghệ lượng tử như thế nào mà còn là làm sao để Việt Nam có đủ tốc độ phát triển, đủ nền tảng khoa học và năng lực tự chủ để từng bước làm chủ công nghệ này. Đây là điều kiện quan trọng nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào bên ngoài và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Từ góc độ nghiên cứu và hoạch định chiến lược, Nguyễn Hoàng Dương, Phó trưởng Ban Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cho biết nhiều quốc gia đang tăng tốc đầu tư vào công nghệ lượng tử nhờ tiềm năng tạo đột phá trong các lĩnh vực tính toán, bảo mật thông tin và cảm biến chính xác.
Từ kinh nghiệm quốc tế, ông đề xuất Việt Nam cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực liên ngành, đầu tư hạ tầng nghiên cứu hiện đại và mở rộng hợp tác quốc tế để từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo Nguyễn Quốc Hưng, Viện trưởng Viện Công nghệ lượng tử (ĐHQG Hà Nội), Việt Nam hiện vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn trong quá trình phát triển công nghệ lượng tử. Những hạn chế nổi bật gồm thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng nghiên cứu chưa đáp ứng yêu cầu, khả năng tiếp cận công nghệ quốc tế còn hạn chế và chưa có cơ chế điều phối thống nhất ở cấp quốc gia.
Các chuyên gia, nhà khoa học tại hội thảo về Công nghệ lượng tử
Chia sẻ về thực tiễn triển khai tại ĐHQG TPHCM, TS Trần Nguyên Lân (Trường ĐH Khoa học tự nhiên - ĐHQG TPHCM) cho biết các các trường ĐH thành viên ĐHQG TPHCM đã xây dựng nền tảng nghiên cứu đa ngành, hình thành các nhóm nghiên cứu về tính toán lượng tử, bảo mật lượng tử và vật liệu lượng tử. Đồng thời, các chương trình đào tạo liên quan cũng đang được triển khai nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho lĩnh vực mới này.
"ĐHQG TPHCM xác định ba trụ cột phát triển gồm nghiên cứu có trọng tâm, đào tạo bài bản và hợp tác quốc tế sâu rộng. Đây được xem là nền tảng để đóng góp vào chiến lược phát triển công nghệ lượng tử cũng như bảo đảm an ninh số của Việt Nam trong tương lai"- TS Trần Nguyên Lân, chia sẻ.
Từ góc độ chiến lược phát triển quốc gia, GS- TS Nguyễn Thị Thanh Mai đề xuất ba định hướng trọng tâm để Việt Nam từng bước hình thành năng lực lượng tử quốc gia.
Thứ nhất, phải bắt đầu từ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng đội ngũ chuyên gia trẻ có nền tảng liên ngành và tăng cường thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài tham gia đào tạo, nghiên cứu.
Thứ hai, cần lựa chọn đúng các bài toán trọng điểm để tập trung nguồn lực, đặc biệt là an toàn thông tin hậu lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền số quốc gia, đồng thời thúc đẩy các ứng dụng trong mô phỏng vật liệu, dược phẩm, năng lượng sạch, logistics, giao thông và đô thị thông minh.
Thứ ba, cần xây dựng mô hình hợp tác bền vững giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước để kết nối nghiên cứu cơ bản với nhu cầu thực tiễn, từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực lượng tử.
Đề xuất mô hình điều phối quốc gia về công nghệ lượng tử
Các chuyên gia cũng nhận định, bên cạnh những thách thức liên quan đến an toàn thông tin và an ninh phi truyền thống, công nghệ lượng tử còn mở ra cơ hội lớn trong nhiều lĩnh vực như mô phỏng vật liệu, hóa học lượng tử, dược phẩm, năng lượng sạch, cảm biến, đo lường chính xác và các hệ thống điều khiển thông minh. Đây là những dư địa quan trọng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ lượng tử toàn cầu.
Tại hội thảo, các chuyên gia công bố đề xuất khung kiến trúc mạng lưới “Hub-and-Nodes” cho giai đoạn 2026-2045. Theo đề xuất, một Trung tâm Quốc gia sẽ giữ vai trò điều phối, kết nối và phân bổ nguồn lực cho năm hạt nhân gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Đại học Quốc gia Hà Nội, ĐHQG TP.HCM và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Mô hình này được kỳ vọng sẽ tạo đầu mối điều phối thống nhất trên phạm vi quốc gia, thúc đẩy chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, tăng cường phối hợp liên ngành, đồng thời đẩy nhanh quá trình chuyển giao và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ lượng tử tại Việt Nam.
