- Thứ Tư, 07/10/2026
- 093 868 1629
- Liên hệ
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành chuẩn chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân. Điểm đáng chú ý là nguồn nhân lực lĩnh vực này được đào tạo theo hướng liên ngành, kết hợp các ngành kỹ thuật cốt lõi với AI, dữ liệu và công nghệ số.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định 2888/QĐ-BGDĐT về Chuẩn chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân. Chuẩn xác định 22 ngành, gồm 7 ngành cốt lõi và 15 ngành phụ trợ - liên ngành.
7 ngành cốt lõi gồm Vật lý nguyên tử và hạt nhân; Kỹ thuật hạt nhân; Vật lý kỹ thuật; Kỹ thuật nhiệt; Kỹ thuật năng lượng; Kỹ thuật điện; Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.
Nhóm phụ trợ - liên ngành trải rộng từ cơ khí, cơ điện tử, môi trường, vật liệu, xây dựng, hóa học, địa chất đến quản lý năng lượng. Đáng chú ý, danh mục còn có Khoa học máy tính, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật máy tính, Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: BTB Electric
Việc phân nhóm dựa trên mức độ gắn kết của nền tảng đào tạo với các quá trình vật lý, hệ thống công nghệ chính và chức năng vận hành, an toàn của nhà máy điện hạt nhân.
Người tốt nghiệp được cấp bằng theo ngành đào tạo tương ứng; phụ lục văn bằng có thể ghi chú “Điện hạt nhân” hoặc tương đương.
Chuẩn xác định 3 định hướng chuyên sâu gồm Công nghệ và hệ thống năng lượng điện hạt nhân; An toàn, an ninh và quản lý hạt nhân; Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh.
Bên cạnh các nội dung truyền thống như vật lý và công nghệ lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt, hệ thống năng lượng, điện, điều khiển - tự động hóa, an toàn và an ninh hạt nhân, chương trình được định hướng tích hợp các lĩnh vực công nghệ mới.
Đặc biệt, định hướng Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh kết hợp kỹ thuật hạt nhân với khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, điều khiển - tự động hóa, mô phỏng tính toán và hạ tầng kỹ thuật thông minh.
Chuẩn yêu cầu tích hợp công cụ số, mô phỏng, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phù hợp với từng định hướng, đồng thời bảo đảm liêm chính học thuật, an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và khả năng kiểm chứng kết quả.
Với định hướng này, các nội dung thực hành có thể gồm dữ liệu đặc thù nhà máy điện hạt nhân, AI và phân tích dữ liệu, Digital I&C, bản sao số, an ninh mạng hệ thống công nghiệp và kiểm tra, robot thông minh.
Đào tạo nhân lực điện hạt nhân không chỉ đặt trọng tâm vào kiến thức lý thuyết mà còn tăng yêu cầu về thực hành, thí nghiệm, mô phỏng, thực tập và nghiên cứu.
Chương trình phải xác định cụ thể khối lượng thực hành, thí nghiệm, mô phỏng hoặc nghiên cứu phù hợp với từng ngành và định hướng. Các học phần về vật lý lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt và hệ thống năng lượng phải có thực hành, thí nghiệm chuyên ngành hoặc mô hình mô phỏng lò phản ứng; đồng thời bảo đảm nội dung thực hành về điện và tự động hóa.
Với chương trình thạc sĩ định hướng ứng dụng, phương pháp đào tạo chú trọng vấn đề, dự án và tình huống chuyên môn gắn với mô phỏng, thực hành và giải quyết các vấn đề kỹ thuật, công nghệ nghề nghiệp.
Ở thạc sĩ định hướng nghiên cứu và tiến sĩ, chương trình tập trung phát triển năng lực nghiên cứu độc lập. Riêng đào tạo tiến sĩ phải gắn với nhóm nghiên cứu và nhiệm vụ khoa học, công nghệ.
Chuẩn cũng yêu cầu năng lực ngoại ngữ phù hợp với đặc thù lĩnh vực, giúp giảng viên và nhân lực tham gia chương trình có khả năng giảng dạy, nghiên cứu, khai thác tài liệu khoa học, tiêu chuẩn, quy chuẩn và tài liệu kỹ thuật chuyên ngành điện hạt nhân.
Không nhất thiết trường phải tự có toàn bộ phòng thí nghiệm
Chuẩn cho phép cơ sở đào tạo đáp ứng yêu cầu thực hành thông qua sở hữu trực tiếp, dùng chung trong cơ sở đào tạo hoặc hợp tác với viện, doanh nghiệp và cơ sở khác. Hạ tầng số, điện toán đám mây, phần mềm từ xa cũng có thể được khai thác. Với nguồn, thiết bị bức xạ, việc sử dụng phải tuân thủ quy định hiện hành.
Cùng với cơ sở vật chất, chuẩn đặt ra yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên và nhân lực hỗ trợ, trong đó chú trọng chuyên môn phù hợp với từng định hướng, kinh nghiệm nghiên cứu và khả năng tham gia các hoạt động đào tạo, nghiên cứu về điện hạt nhân.
Chuẩn đồng thời khuyến khích cơ sở đào tạo tăng cường hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), các cơ sở nghiên cứu, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và tổ chức quốc tế có uy tín. Tài liệu hướng dẫn của IAEA và các tổ chức tương đương có thể được sử dụng như nguồn học liệu quan trọng.
Đối với các chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân đã được ban hành trước ngày Quyết định có hiệu lực, cơ sở đào tạo có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh chương trình để đáp ứng các tiêu chí của Chuẩn trong thời hạn 36 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực.
