Những sai lầm phổ biến khi lựa chọn trường đại học

Mỗi mùa tuyển sinh, không ít thí sinh và phụ huynh vẫn ưu tiên chọn trường theo danh tiếng hoặc điểm chuẩn. Tuy nhiên, theo chuyên gia, điều quan trọng hơn là xác định môi trường đào tạo phù hợp với năng lực, định hướng nghề nghiệp và khả năng thích ứng trong tương lai.

Đừng chọn trường chỉ vì "top" hay điểm chuẩn cao

Không ít học sinh hiện nay vẫn đặt mục tiêu bằng mọi giá phải vào một trường đại học có danh tiếng, dù ngành học không thực sự phù hợp với năng lực hay sở thích của bản thân. Theo ThS.LS Trịnh Hữu Chung, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định (GDU), đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất trong quá trình lựa chọn trường đại học.

ThS.LS Trịnh Hữu Chung, Phó hiệu trưởng trường Đại học Gia Định tham gia chương trình tư vấn hướng nghiệp cho học sinh THPT. Ảnh: Trường Đại học Gia Định

Ông Chung cho rằng, khi lựa chọn ngành học không dựa trên sự phù hợp, nhiều sinh viên dễ rơi vào trạng thái mất động lực sau một đến hai năm học. Sự chênh lệch giữa năng lực, sở thích và yêu cầu của chương trình đào tạo khiến nhiều em cảm thấy áp lực, chán nản, thậm chí phải chuyển ngành hoặc dừng việc học.

Theo ông, nhiều phụ huynh vẫn mặc định trường có điểm chuẩn cao sẽ phù hợp với mọi học sinh. Thực tế, giáo dục đại học hiện nay phát triển theo hai định hướng rõ rệt là nghiên cứu và ứng dụng. Mỗi mô hình đều phù hợp với những nhóm người học khác nhau.

Những học sinh có tư duy học thuật, yêu thích nghiên cứu chuyên sâu sẽ phù hợp với môi trường đào tạo theo định hướng nghiên cứu. Trong khi đó, nhóm học sinh năng động, thích trải nghiệm thực tế, mong muốn sớm làm việc và tích lũy kỹ năng nghề nghiệp sẽ phát huy tốt hơn ở các chương trình đào tạo ứng dụng.

Học sinh nghe tư vấn chọn ngành. Ảnh: Trung Trung

"Việc ép con vào một ngôi trường không phù hợp cũng giống như bắt một chú cá phải học leo cây", ông Chung ví von, đồng thời cho rằng phụ huynh cần hiểu rõ năng lực và thiên hướng của con trước khi quyết định lựa chọn trường đại học.

Ưu tiên môi trường đào tạo thực tiễn để thích ứng thời AI

Theo ThS.LS Trịnh Hữu Chung, bên cạnh việc chọn đúng ngành, thí sinh và phụ huynh cần dành thời gian tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, tỷ lệ thực hành, cơ hội trải nghiệm doanh nghiệp cũng như khả năng việc làm sau tốt nghiệp.

GDU trang bị hệ thống mô phỏng SIMtoCARE giúp người học tiếp cận thực tế ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Ảnh: Trường Đại học Gia Định

Ông lấy ví dụ ngành Truyền thông đa phương tiện tại Trường Đại học Gia Định, nơi sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được tiếp cận studio, tham gia các dự án truyền thông thực tế, xây dựng chiến dịch, sản xuất nội dung số và làm việc theo mô hình doanh nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Theo ông, việc được cọ xát sớm giúp sinh viên hiểu rõ nghề nghiệp, rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng sau khi tốt nghiệp.

Sinh viên nhận laptop, apple watch, loa marshall từ trường Đại học Gia Định. Ảnh: Trường Đại học Gia Định

Trước sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), Trường Đại học Gia Định đang đẩy mạnh mô hình đào tạo ứng dụng, tập trung vào các lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao như sức khỏe, logistics và quản lý chuỗi cung ứng, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, kinh tế vận tải. Nhà trường cũng đầu tư hệ thống mô phỏng hiện đại như Planmeca Compact™ iSim và SIMtoCARE trong đào tạo nha khoa, tăng cường kết nối doanh nghiệp và các chương trình thực tập nhằm giúp sinh viên hình thành kỹ năng nghề nghiệp từ sớm.

Theo ông Chung, trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi, sẽ không còn ngành nghề nào "an toàn tuyệt đối". Điều quan trọng là người học được trang bị năng lực tự học, khả năng thích ứng và sẵn sàng nâng cấp kỹ năng trong suốt quá trình làm việc. Mùa tuyển sinh 2026, Trường Đại học Gia Định tuyển sinh 54 ngành và chuyên ngành với mức học phí từ 1 đến 1,4 triệu đồng mỗi tín chỉ, tương đương nhiều trường đại học công lập.