FID 2026 thúc đẩy xanh hóa chuỗi cung ứng thực phẩm Việt Nam

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu siết chặt các tiêu chuẩn phát thải và phát triển bền vững, ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ. Cuộc thi Food Innovation and Development 2026 (FID 2026) được kỳ vọng trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xanh hóa chuỗi cung ứng thực phẩm.

Áp lực chuyển đổi xanh đặt ra bài toán mới cho ngành thực phẩm

Ngành công nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm Việt Nam đang đối diện nhiều thách thức khi năng lực xuất khẩu lớn nhưng tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch vẫn cao, công nghệ chế biến sâu chưa đồng đều và áp lực chuyển đổi xanh ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh các thị trường quốc tế đặt ra hàng rào kỹ thuật khắt khe liên quan đến phát thải và tăng trưởng bền vững, việc chuyển đổi từ mô hình sản xuất tuyến tính sang chuỗi giá trị tuần hoàn trở thành yêu cầu tất yếu.

Cuộc thi FID 2026 với chủ đề "Kết nối sức mạnh chuỗi giá trị thực phẩm bền vững".

Sáng 6/6, lễ khởi động Cuộc thi Food Innovation and Development 2026 (FID 2026) với chủ đề “Kết nối sức mạnh chuỗi giá trị thực phẩm bền vững” đã diễn ra theo hình thức trực tuyến trên nền tảng thực tế ảo. Sự kiện quy tụ hơn 500 chuyên gia, nhà khoa học cùng đại diện hơn 30 trường đại học, cao đẳng trên cả nước.

FID 2026 do Trường ĐH Công Thương TPHCM (HUIT) phối hợp cùng Hội Khoa học và Công nghệ lương thực - thực phẩm Việt Nam (VAFoST, trực thuộc IUFoST), Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia (NSSC) và nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo BambuUp tổ chức.

Không chỉ là một cuộc thi học thuật, FID 2026 được định hướng như một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, nơi các giải pháp công nghệ được phát triển để giải quyết trực tiếp những bài toán thực tiễn của ngành thực phẩm. Chương trình đồng thời hướng đến mục tiêu quốc tế hóa nguồn nhân lực và các giải pháp công nghệ cho ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam.

Ông Lê Toàn Thắng – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia (NSSC) chia sẻ tại buổi lễ.

Theo ông Lê Toàn Thắng – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo Quốc gia (NSSC), các vấn đề như nâng cao giá trị nông sản, giảm thất thoát sau thu hoạch hay tối ưu chuỗi cung ứng đều cần những mô hình mới và thế hệ nhân lực có tư duy mở. NSSC cam kết huy động nguồn lực từ hệ sinh thái quốc gia nhằm kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư để hỗ trợ thương mại hóa các ý tưởng xuất sắc từ FID 2026.

Mô hình “Bộ sáu” kết nối trường đại học với doanh nghiệp

Điểm nổi bật của FID 2026 là mô hình liên kết “Bộ sáu”, kết nối hữu cơ giữa 6 nhóm chủ thể gồm: tổ chức chính phủ, viện/trường nghiên cứu, doanh nghiệp, nhà đầu tư, đội ngũ chuyên gia và thí sinh. Mô hình này hướng đến việc xóa nhòa khoảng cách giữa nghiên cứu trong phòng thí nghiệm với nhu cầu thực tiễn của thị trường.

Quy mô cuộc thi cho thấy sức lan tỏa ngày càng lớn của mô hình này. Từ 122 dự án ở mùa đầu tiên FID 2024, chương trình tăng lên 144 dự án đến từ 58 trường đại học, học viện và THPT trên cả nước tại FID 2025. Đến năm 2026, việc mở rộng thu hút thêm các đội thi khu vực Đông Nam Á đã giúp FID tiến gần hơn đến vai trò một sàn giao dịch sáng tạo quốc tế trong lĩnh vực công nghệ thực phẩm.

NGƯT, PGS- TS Nguyễn Xuân Hoàn – Hiệu trưởng Trường ĐH Công Thương TPHCM (HUIT) phát biểu khai mạc tại buổi lễ.

Nhà giáo Ưu tú, PGS- TS Nguyễn Xuân Hoàn – Hiệu trưởng HUIT cho biết mục tiêu của cuộc thi là phát triển các giải pháp công nghệ có hàm lượng khoa học cao, giải quyết những nút thắt của chuỗi cung ứng thực phẩm bền vững và góp phần đưa sản phẩm chế biến sâu của Việt Nam thâm nhập thị trường quốc tế.

Trong hành trình kéo dài 6 tháng, từ ngày 6/6 đến 12/12/2026, FID 2026 triển khai 3 bảng đấu trọng tâm gồm: Health-Focus Food, Food Security & Sustainable Food Value Chain và Problem Solving Innovation. Các nội dung tập trung vào xu hướng tiêu dùng hữu cơ, dinh dưỡng cá thể hóa, công nghệ giảm hao hụt sau thu hoạch, kinh tế tuần hoàn, bao bì sinh học tự hủy cũng như giải quyết các bài toán vận hành thực tế do doanh nghiệp đặt hàng.

Đẩy mạnh thương mại hóa và đào tạo nhà khởi nghiệp tương lai

Một trong những mục tiêu quan trọng của FID 2026 là đưa các ý tưởng đổi mới sáng tạo vượt khỏi phạm vi nghiên cứu lý thuyết để tiến tới thương mại hóa thực tế. Vì vậy, cuộc thi thiết kế chuỗi đào tạo chuyên sâu kéo dài trước các vòng thi nhằm hỗ trợ thí sinh hoàn thiện năng lực khởi nghiệp.

Các đội thi lọt sâu vào vòng trong sẽ được cố vấn bởi nhiều tổ chức và đơn vị quốc tế như Viện nghiên cứu đổi mới thiết kế Thượng Hải (DIIS) hay Đại học Chosun (Hàn Quốc). Nội dung đào tạo không chỉ dừng ở kỹ thuật công nghệ mà còn tập trung vào kỹ năng bảo hộ sở hữu trí tuệ, thiết kế bao bì chuẩn quốc tế, quản trị tài chính và kỹ năng pitching gọi vốn.

TS Vinod Ahuja - Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam gửi thông điệp sâu sắc về "Sự đổi mới có giá trị thực tiễn" (Innovation that matters) tại buổi lễ.

Theo Tiến sĩ Vinod Ahuja – Trưởng đại diện Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tại Việt Nam, thế giới hiện nay cần những đổi mới có giá trị thực tiễn, giúp cải thiện đời sống người dân, nâng cao thu nhập cho nông dân và tạo ra các sản phẩm thực phẩm an toàn, lành mạnh, bền vững hơn.

Ông đánh giá FID 2026 là không gian mở lý tưởng để khoa học gặp gỡ tinh thần doanh nhân, đồng thời tạo điều kiện để nghiên cứu kết nối trực tiếp với thị trường. Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp hình thành thế hệ doanh nhân công nghệ mới cho ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi xanh và hội nhập sâu rộng.