Ngày 20/10, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.
Chỉ thị nêu rõ, những năm qua, công tác thi, kiểm tra, đánh giá đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và cơ bản bảo đảm công bằng. Tuy nhiên, tình trạng dạy học, kiểm tra, đánh giá và tổ chức thi chưa phản ánh đúng thực chất vẫn xảy ra ở một số nơi. Các hành vi gian lận, vi phạm quy chế thi và thiếu liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học làm sai lệch kết quả đánh giá, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, công bằng giáo dục và niềm tin xã hội.
Vi phạm quy chế thi tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Trước thực trạng này, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục triển khai đồng bộ các giải pháp, hướng đến môi trường giáo dục trung thực, liêm chính, thực chất, thực hiện nhất quán phương châm “học thật, thi thật, đánh giá thật”.
Theo chỉ thị, công tác phòng, chống gian lận thi cử phải chuyển mạnh từ tập trung phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động quản trị rủi ro, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Các cơ quan, đơn vị cần rà soát, hoàn thiện quy chế thi, quy trình kiểm tra, đánh giá; phân định rõ trách nhiệm, thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập tại những khâu có nguy cơ cao.
Thủ tướng yêu cầu xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận; đồng thời ngăn chặn việc bao che, tiếp tay hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động trái quy định đến kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) được giao rà soát toàn diện quy định, quy chế thi và kiểm tra, đánh giá; kịp thời sửa đổi, bổ sung để nhận diện, phòng ngừa các phương thức gian lận mới, nhất là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và thiết bị công nghệ cao. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 15/12/2026.
Trước ngày 30/11/2026, Bộ GDĐT phải rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi và kiểm tra để đánh giá thi đua, khen thưởng theo hướng không tạo áp lực thành tích. Tỷ lệ học sinh khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi không được sử dụng làm căn cứ duy nhất để đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân.
Bộ GDĐT cũng được giao hướng dẫn sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao, trước hết đối với kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp THPT. Việc hướng dẫn phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Bộ đồng thời xây dựng lộ trình tổ chức thi trên máy tính khi đủ điều kiện, hướng dẫn các cơ sở giáo dục xây dựng, khai thác ngân hàng câu hỏi và hoàn thiện dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả, cảnh báo nguy cơ gian lận.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm về chất lượng, kỷ cương thi cử, kiểm tra, đánh giá trong phạm vi quản lý; chỉ đạo tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, không chạy theo thành tích và không can thiệp trái quy định vào kết quả thi. Các địa phương cũng cần chủ động phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi tổ chức, môi giới gian lận và cung cấp thiết bị, phần mềm, dịch vụ phục vụ gian lận.
Thủ tướng giao Bộ Công an rà soát chế tài, chủ động phát hiện, điều tra, xử lý hành vi có dấu hiệu tội phạm như tổ chức gian lận thi cử, làm giả tài liệu, mua bán đề thi, đưa hoặc nhận hối lộ, can thiệp trái phép vào kết quả thi. Bộ này phối hợp với các cơ quan liên quan phòng ngừa hành vi sử dụng công nghệ cao để gian lận, xâm nhập, sửa đổi dữ liệu trái phép và làm lộ, lọt đề thi.
Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất giải pháp kỹ thuật phục vụ phòng ngừa, phát hiện gian lận; phối hợp xử lý các hoạt động quảng cáo, môi giới dịch vụ gian lận, nhất là trên không gian mạng.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục phổ thông, người đứng đầu chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra và đánh giá. Các cơ sở phải hoàn thiện quy định về liêm chính học thuật, phòng ngừa và xử lý hành vi đạo văn, sao chép, thuê người làm bài, học thay, thi hộ và sử dụng trí tuệ nhân tạo trái quy định; đồng thời đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá để kết quả phản ánh đúng năng lực người học.
