Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được ví như “xương sống” giao thông quốc gia trong nhiều thập niên tới. Để công trình thành công, ngoài vốn và công nghệ, Việt Nam cần nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhận thức rõ điều đó, Trường ĐH Giao thông vận tải TP HCM (UTH) đang tăng tốc triển khai hàng loạt dự án hợp tác quốc tế và chương trình đào tạo để chuẩn bị đội ngũ kỹ sư, chuyên gia cho tương lai.
UTH hiện triển khai 7 dự án hợp tác quốc tế với các đối tác hàng đầu trong lĩnh vực đường sắt. Trong đó, 5 dự án tập trung xây dựng hệ sinh thái đào tạo gồm phòng triển lãm công nghệ, phòng mô phỏng và phòng thực hành kỹ thuật đường sắt tốc độ cao – đường sắt đô thị. Đây là môi trường học tập hiện đại, giúp sinh viên tiếp cận trực tiếp công nghệ tiên tiến, rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn.

Trường ĐH Giao thông Vận tải TP HCM ký kết hợp tác với Trường Bách khoa Sơn Đông và HollySys Bắc Kinh (Trung Quốc) trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao
Hai dự án còn lại tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo kỹ sư và chuyên gia có khả năng làm chủ công nghệ, quản lý dự án và vận hành tuyến đường sắt tốc độ cao. Theo dự báo, giai đoạn xây dựng sẽ cần hàng trăm ngàn lao động, còn giai đoạn vận hành đòi hỏi hàng chục ngàn kỹ sư, cán bộ quản lý.
UTH đã thiết kế khung đào tạo theo chuẩn quốc tế với 4 chuyên ngành:
- Xây dựng đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị: tập trung kỹ thuật thi công, kết cấu hạ tầng.
- Kỹ thuật điều khiển tự động & thông tin tín hiệu: đào tạo kỹ sư nắm vững công nghệ điều khiển hiện đại, đảm bảo an toàn vận hành.
- Cơ khí đoàn tàu: thiết kế, chế tạo, bảo dưỡng theo công nghệ tiên tiến.
- Khai thác vận hành: chú trọng kỹ năng quản lý vận tải, tổ chức khai thác, xử lý tình huống.
Điểm nhấn là sự kết hợp giữa học lý thuyết và thực hành tại doanh nghiệp, giúp sinh viên vừa vững kiến thức vừa có kỹ năng thực tiễn.
Trong số 7 dự án, phòng mô phỏng đào tạo khai thác vận hành và xây dựng đường sắt tốc độ cao – đường sắt đô thị đang ở giai đoạn hoàn thiện cuối cùng. Đây là gói số 1 hợp tác với đối tác Trung Quốc, dự kiến khánh thành trong thời gian tới.
Trang bị hệ thống mô phỏng 3D, phần mềm điều khiển và thiết bị kỹ thuật tiên tiến, phòng mô phỏng được coi là “phòng thí nghiệm sống” giúp sinh viên, giảng viên và chuyên gia trải nghiệm trực tiếp quy trình vận hành, khai thác và xử lý tình huống thực tế.
Các dự án của UTH đều dựa trên hợp tác chặt chẽ với tập đoàn, trường đại học, viện nghiên cứu quốc tế. Nhờ đó, sinh viên có cơ hội tham gia chương trình trao đổi, học kỳ doanh nghiệp ở nước ngoài, trải nghiệm quy trình đào tạo – sản xuất – vận hành trong môi trường toàn cầu.
PGS-TS Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng UTH, nhấn mạnh: “UTH cam kết không chỉ đào tạo kỹ sư giỏi chuyên môn mà còn am hiểu công nghệ toàn cầu, có khả năng thích ứng nhanh với yêu cầu mới của ngành đường sắt tốc độ cao. Đây là sứ mệnh mà nhà trường đặt lên hàng đầu.”
Khi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam khởi động, Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ trong lĩnh vực giao thông. Tuy nhiên, công nghệ tiên tiến hay vốn đầu tư lớn khó phát huy hiệu quả nếu thiếu đội ngũ nhân lực được đào tạo bài bản.
Với 7 dự án đang triển khai và sự kiện khánh thành phòng mô phỏng sắp tới, UTH đang thể hiện vai trò tiên phong trong chuẩn bị nền tảng nhân lực cho ngành đường sắt tốc độ cao. Đây không chỉ là bước đi của một trường đại học, mà còn là đóng góp chiến lược vào mục tiêu đưa Việt Nam tiến vào kỷ nguyên giao thông hiện đại, bền vững.