Công nghệ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa: Nền tảng cho nhà máy thông minh

Trong bối cảnh chuyển đổi số và Công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, Công nghệ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa đang trở thành lĩnh vực then chốt, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất.

Chương trình đào tạo gắn với nhu cầu của nền công nghiệp hiện đại

Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số, tự động hóa đã trở thành “xương sống” của năng suất và chất lượng sản xuất. Từ dây chuyền lắp ráp ô tô, nhà máy điện, khu công nghiệp đến các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, giấy hay chế biến thực phẩm, yêu cầu không chỉ dừng lại ở vận hành ổn định mà còn phải giám sát thông minh, tối ưu liên tục và kết nối dữ liệu theo thời gian thực.

Giảng viên hướng dẫn sinh viên khai thác các hệ thống điều khiển tự động, nền tảng quan trọng của nhà máy thông minh trong kỷ nguyên Công nghiệp 4.0.

Trước nhu cầu đó, ngành Công nghệ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa tại HUIT được định vị là lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu các kiến thức, công nghệ và kỹ thuật liên quan đến điều khiển tự động, tự động hóa quá trình sản xuất và hệ thống kỹ thuật thông minh. Chương trình hướng đến mục tiêu cung cấp nguồn nhân lực có khả năng thiết kế, triển khai, vận hành và nâng cấp các hệ thống điều khiển – tự động hóa phục vụ trực tiếp sản xuất công nghiệp và đời sống xã hội.

Sinh viên được trang bị nền tảng về toán học, vật lý, khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin, đồng thời phát triển năng lực chuyên môn để phân tích, thiết kế, vận hành, bảo trì và cải tiến hệ thống điều khiển trong nhà máy, xí nghiệp và khu công nghiệp.

Điểm nổi bật của ngành là phát triển đồng thời ba nhóm năng lực cốt lõi gồm phân tích và thiết kế hệ thống điều khiển – tự động hóa; triển khai, vận hành và bảo trì dây chuyền sản xuất; tích hợp và tối ưu hệ thống thông minh thông qua kết nối dữ liệu, nâng cấp hệ thống và phân tích dữ liệu vận hành.

Chương trình đào tạo được xây dựng theo lộ trình từ cơ bản đến chuyên sâu. Ở giai đoạn nền tảng, sinh viên học các học phần như mạch điện, điện tử cơ bản, kỹ thuật số, đo lường và cảm biến. Khi bước vào chuyên ngành, người học tiếp cận các nội dung trọng tâm gồm điều khiển tự động, PLC, SCADA, truyền động điện, robot công nghiệp, hệ thống nhúng, mạng truyền thông công nghiệp và tự động hóa dây chuyền sản xuất.

Bên cạnh đó, chương trình liên tục cập nhật các nội dung mới như tự động hóa thông minh, số hóa nhà máy, ứng dụng IoT và AI trong điều khiển, giám sát quá trình sản xuất nhằm nâng cao khả năng thích ứng với xu hướng phát triển của công nghiệp hiện đại.

Mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong kỷ nguyên nhà máy thông minh

Một trong những điểm đáng chú ý của ngành Công nghệ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa tại HUIT là việc tăng cường ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu. Sinh viên được tiếp cận các bài toán phân tích dữ liệu sản xuất, dự báo bảo trì thiết bị, nhận dạng lỗi sản phẩm, tối ưu hóa dây chuyền và điều khiển hệ thống thông minh.

Việc kết hợp AI với PLC, SCADA, IoT và robot công nghiệp giúp người học sẵn sàng tham gia vào các mô hình nhà máy thông minh, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao của nền sản xuất số.

Ngành triển khai hai lộ trình đào tạo gồm cử nhân và kỹ sư để phù hợp với định hướng nghề nghiệp của từng người học. Chương trình cử nhân kéo dài khoảng 3,5 năm với 121 tín chỉ, tập trung vào năng lực vận hành, giám sát, bảo trì hệ thống điều khiển và dây chuyền tự động hóa trong môi trường sản xuất.

Trong khi đó, chương trình kỹ sư kéo dài khoảng 4 năm với 151 tín chỉ, hướng đến khả năng phân tích, thiết kế, cải tiến và tối ưu hóa các hệ thống điều khiển, dây chuyền tự động và hệ thống sản xuất thông minh. Sinh viên được tăng cường kiến thức về quản lý kỹ thuật, tích hợp hệ thống và phân tích dữ liệu để giải quyết các bài toán phức tạp trong công nghiệp hiện đại.

Sau khi tốt nghiệp, người học có thể lựa chọn nhiều hướng phát triển nghề nghiệp. Nhóm công việc thứ nhất là thiết kế, triển khai, vận hành và bảo trì các dây chuyền sản xuất hiện đại trong lĩnh vực ô tô, hàng không, năng lượng, chế biến thực phẩm, vật liệu xây dựng hay sản xuất giấy. Nhóm thứ hai là tư vấn, thiết kế, mô phỏng, phân tích và quản lý kỹ thuật tại các doanh nghiệp, tập đoàn hoặc công ty dịch vụ kỹ thuật điều khiển – tự động hóa. Nhóm thứ ba là tham gia công tác giảng dạy, đào tạo tại các cơ sở giáo dục chuyên ngành.

Song song với đào tạo chuyên môn, sinh viên còn được tiếp cận học phần Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, tạo nền tảng phát triển các ý tưởng như hệ thống giám sát dây chuyền bằng dữ liệu, giải pháp cảnh báo bất thường, mô hình số hóa vận hành nhà máy, dịch vụ bảo trì thông minh hay các sản phẩm IIoT phục vụ sản xuất công nghiệp.

Trong bối cảnh nhà máy thông minh và sản xuất số đang dần trở thành tiêu chuẩn mới, ngành Công nghệ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa được xem là lựa chọn phù hợp cho những người yêu thích kỹ thuật, mong muốn tham gia vào trung tâm vận hành của nền công nghiệp hiện đại và phát triển trên lộ trình kỹ sư trong tương lai.