Lan (15 tuổi, TP.HCM) kể rằng bạn đã mất khá nhiều thời gian để giải thích với bạn bè về quyết định của mình. “Mình chọn học nghề sau lớp 9, nhưng nhiều bạn nghĩ là mình không học tiếp. Thực ra mình vẫn học, chỉ là theo cách khác thôi”.
Câu chuyện của Lan không phải là hiếm. Trong bối cảnh kỳ thi lớp 10 ngày càng cạnh tranh, nhiều học sinh bắt đầu cảm thấy áp lực không chỉ từ việc học mà còn từ kỳ vọng của xã hội.
Học sinh Trường Trung cấp Việt Giao học tại doanh nghiệp
Theo ghi nhận từ các bài viết trên Tuổi Trẻ Online, phân luồng sau THCS đang dần trở thành xu hướng tất yếu, khi không phải học sinh nào cũng phù hợp với con đường học thuật kéo dài.
Một giáo viên THCS tại TPHCM chia sẻ rằng mỗi lớp học đều có sự khác biệt rõ ràng.
“Có em học rất tốt lý thuyết, nhưng cũng có em lại học tốt hơn khi được thực hành. Nếu ép tất cả đi cùng một hướng thì sẽ có nhiều em bị tụt lại phía sau”.
Điều này cũng lý giải vì sao nhiều học sinh Gen Z ngày nay bắt đầu chủ động hơn trong việc lựa chọn con đường học tập.
Minh (15 tuổi) chia sẻ: “Mình không thích học kiểu ngồi lớp suốt ngày. Mình thích làm, thích thử. Nên mình chọn học nghề để xem mình hợp gì”.
Nhiều bạn trẻ chọn học nghề sau khi hoàn thành THCS
Dù vậy, việc chọn học nghề sau lớp 9 vẫn chưa thực sự được nhìn nhận đúng. Nhiều học sinh cho biết điều khó khăn nhất không phải là việc học, mà là cách người khác nhìn vào lựa chọn của mình.
“Có người nói mình ‘bỏ học’, có người nói ‘học nghề là do học yếu. Nghe nhiều cũng nản”, một học sinh chia sẻ.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là quan niệm đã lỗi thời. Thực tế, nhiều chương trình Trung cấp hiện nay cho phép học sinh học song song văn hóa và nghề, đồng thời vẫn có thể học tiếp lên cao hơn.
Tại Trường Trung cấp Việt Giao, nhiều học sinh lớp 9 đã lựa chọn học nghề sớm trong các lĩnh vực như bếp, khách sạn, du lịch hay giải trí - thể thao...
Giáo viên Mỹ Uyên tại đây nói: “Điều chúng tôi thấy rõ nhất là khi các em được học đúng với sở thích, các em thay đổi rất nhanh. Từ chỗ chán học, các em trở nên chủ động và có mục tiêu hơn.”
Thực tế từ các mô hình đào tạo này cho thấy việc học không còn bị giới hạn trong lớp học truyền thống. Học sinh có thể học theo nhiều cách khác nhau, miễn là phù hợp với bản thân.
Với nhiều bạn trẻ, việc không thi lớp 10 không phải là thất bại, mà là một lựa chọn.
Lan chia sẻ: “Trước đây mình nghĩ phải giống mọi người mới là đúng. Nhưng giờ mình nghĩ quan trọng là mình hiểu mình muốn gì.” Có thể với một số người, con đường này vẫn còn mới.
Nhưng với nhiều học sinh Gen Z, việc dám chọn khác lại chính là bước đầu tiên để tìm ra hướng đi phù hợp với mình.
