Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, câu chuyện “thiếu người làm được việc” đang trở thành mối quan tâm chung của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực dịch vụ như ẩm thực, khách sạn, du lịch, giải trí và thể thao. Điều đáng nói là trong khi số lượng sinh viên tốt nghiệp mỗi năm không ít, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi tuyển lao động có tay nghề và khả năng thích nghi nhanh với công việc thực tế.
Học sinh trường Trung cấp Việt Giao học thực tế tại khách sạn
Theo các nhà tuyển dụng, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế vẫn còn tồn tại. Không ít lao động trẻ mất nhiều thời gian để làm quen môi trường làm việc, quy trình và tác phong nghề nghiệp. Trong khi đó, những người được tiếp cận đào tạo nghề từ sớm lại có lợi thế rõ rệt khi đã quen với thực hành và kỷ luật lao động.
Một đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú tại TP.HCM cho biết, họ đánh giá cao các ứng viên được đào tạo theo hướng “vừa học vừa làm”. “Những bạn học nghề sớm thường không bỡ ngỡ khi vào làm việc, có thể tham gia công việc ngay sau thời gian ngắn hướng dẫn”, vị này nhận xét.
Thực tế, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiện nay đã thiết kế chương trình đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Học sinh không chỉ học trong lớp mà còn được tham gia thực hành, kiến tập tại các đơn vị sử dụng lao động. Điều này giúp người học hiểu rõ yêu cầu công việc và điều chỉnh kỹ năng ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Tại TP.HCM, Trường Trung cấp Việt Giao là một trong những cơ sở đào tạo thu hút học sinh tốt nghiệp Trung học cơ sở theo học các ngành dịch vụ. Đại diện nhà trường cho biết, nhiều doanh nghiệp đối tác đánh giá tích cực sinh viên tốt nghiệp hệ Trung cấp vì có khả năng làm việc độc lập sớm, phù hợp với đặc thù ngành dịch vụ vốn đòi hỏi kỹ năng thực hành và thái độ nghề nghiệp. Từ góc độ thị trường lao động, việc đào tạo nghề sớm không chỉ giúp cá nhân người học có việc làm ổn định, mà còn góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực có tay nghề. Khi người lao động trẻ được chuẩn bị kỹ về kỹ năng và tác phong, doanh nghiệp cũng giảm được chi phí đào tạo lại.
Các chuyên gia cho rằng, để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội, hệ thống giáo dục cần tiếp tục đa dạng hóa lộ trình đào tạo, trong đó giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò quan trọng. Khi học sinh sau lớp 9 có nhiều lựa chọn phù hợp, thị trường lao động sẽ được bổ sung nguồn nhân lực trẻ, có kỹ năng và sẵn sàng làm việc.
Ở góc nhìn dài hạn, việc kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp chính là chìa khóa để đào tạo ra lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu thực tế, góp phần xây dựng nền kinh tế dựa trên kỹ năng và năng suất.
