Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định Chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên, hướng đến chương trình linh hoạt, thiết thực và hạn chế trùng lặp nội dung.
Dự thảo Chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên được xây dựng nhằm triển khai các quy định về bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp theo Luật Nhà giáo, tạo cơ sở hình thành những năng lực cơ bản, thiết yếu đáp ứng chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng và giảng viên đại học.
Giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TPHCM. Ảnh minh hoạ.
Chương trình hướng đến những yêu cầu mới của hoạt động nghề nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, bảo đảm và cải tiến chất lượng giáo dục.
Theo dự thảo, chương trình được thiết kế theo hướng tập trung vào những năng lực cơ bản, thiết yếu của giảng viên; giảm các nội dung lý thuyết, trùng lặp với những chương trình bồi dưỡng khác; đồng thời tăng thời lượng thực hành, thảo luận, bài tập, xử lý tình huống và vận dụng vào hoạt động nghề nghiệp.
Việc đánh giá kết quả học tập được thực hiện theo từng mô đun và căn cứ vào chuẩn đầu ra, chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng thông qua nhiệm vụ, sản phẩm, thực hành và các minh chứng phù hợp, thay vì tập trung vào ghi nhớ, tái hiện kiến thức.
Chương trình được thiết kế theo hướng liên thông, linh hoạt và cho phép tích lũy kết quả theo mô đun. Trong đó, 4 mô đun chung áp dụng cho cả giảng viên cao đẳng và giảng viên đại học; 1 mô đun đặc thù tương ứng với từng nhóm giảng viên.
Người học có thể đăng ký học toàn bộ chương trình hoặc từng mô đun. Kết quả hoàn thành toàn bộ hoặc được công nhận hoàn thành từng mô đun được tích lũy để xác định việc hoàn thành chương trình và cấp chứng chỉ.
Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là một mô đun có thể được hoàn thành thông qua 3 phương thức: học tập và đánh giá; công nhận kết quả học tập; hoặc đánh giá, công nhận năng lực đã có.
Dù theo phương thức nào, kết quả đều được xác định trên cơ sở cùng chuẩn đầu ra của mô đun.
Với phương thức công nhận kết quả học tập, kết quả của chương trình, môn học, mô đun hoặc học phần mà người học đã hoàn thành sẽ được đối sánh với chuẩn đầu ra và nội dung cốt lõi của mô đun tương ứng. Khi được công nhận, người học không phải học và đánh giá lại mô đun đó.
Đối với người đã hình thành năng lực thông qua hoạt động nghề nghiệp, giảng dạy, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tự học hoặc tự bồi dưỡng nhưng chưa đủ căn cứ để công nhận kết quả học tập, dự thảo cho phép đăng ký đánh giá, công nhận năng lực đã có.
Việc công nhận hoàn thành mô đun chỉ được thực hiện khi xác định người đăng ký đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra của mô đun.
Cơ chế này nhằm ghi nhận kết quả học tập và năng lực thực tế đã hình thành, hạn chế việc học lại những nội dung người học đã đáp ứng, giúp giảm thời gian, chi phí và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực dành cho bồi dưỡng nhưng vẫn bảo đảm thống nhất về yêu cầu chất lượng.
Dự thảo cũng phân định rõ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp với bồi dưỡng năng lực sư phạm đối với giảng viên cao đẳng. Do đã có chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm riêng, chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp không lặp lại các nội dung hình thành năng lực sư phạm mà tập trung vào năng lực nghề nghiệp theo chuẩn. Mô đun đặc thù chú trọng tổ chức đào tạo gắn với doanh nghiệp, thị trường lao động và thực tiễn nghề nghiệp.
Đối với giảng viên đại học, do không có quy định về chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm riêng tương ứng, chương trình bố trí mô đun đặc thù về thiết kế, tổ chức dạy học và đánh giá người học nhằm hình thành năng lực sư phạm đại học cơ bản.
Dự thảo cho phép cơ sở giáo dục đáp ứng đầy đủ các yêu cầu bảo đảm chất lượng được chủ động tổ chức bồi dưỡng, công nhận kết quả học tập, đánh giá, công nhận năng lực đã có và cấp chứng chỉ trong phạm vi quy định.
Cùng với quyền chủ động, cơ sở giáo dục phải đáp ứng các yêu cầu về đội ngũ giảng viên, báo cáo viên, tài liệu, học liệu, cơ sở vật chất, trang thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin và các điều kiện bảo đảm chất lượng; chịu trách nhiệm về chất lượng và tính hợp pháp của kết quả thực hiện.
