Kiểm tra trên máy tính: Bảo đảm công bằng cho học sinh

Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 16/10/2026 quy định việc tổ chức kiểm tra định kỳ trên máy tính tại các trường THCS và THPT khi đáp ứng đủ điều kiện. Việc chuyển đổi hình thức kiểm tra cần có lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và không ảnh hưởng đến cơ hội đánh giá công bằng của học sinh.

Trường học cần đáp ứng điều kiện gì?

Theo Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT, các trường THCS và THPT được tổ chức kiểm tra định kỳ trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.

Nhà trường phải thông báo trước cho học sinh và cha mẹ học sinh về hình thức kiểm tra cùng các yêu cầu kỹ thuật. Việc triển khai không thực hiện đồng loạt khi chưa đủ điều kiện mà cần căn cứ vào khả năng đáp ứng thực tế của từng địa phương, cơ sở giáo dục.

Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xây dựng lộ trình cụ thể, hướng dẫn từng bước triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính. Đồng thời, các cơ sở giáo dục cần tăng cường xây dựng, khai thác ngân hàng câu hỏi, kiểm soát chất lượng đề và bảo đảm an toàn, bảo mật.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm rà soát hạ tầng, thiết bị; chuẩn bị phần mềm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và an toàn thông tin; xây dựng ngân hàng câu hỏi bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông; tập huấn đội ngũ và tăng cường giám sát quá trình thực hiện.

Theo ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD&ĐT), ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, đánh giá giúp tăng tính khách quan, minh bạch, đồng thời tạo điều kiện lưu trữ, phân tích dữ liệu phục vụ quản lý chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, quá trình triển khai phải phù hợp với điều kiện thực tế và bảo đảm quyền lợi của học sinh.

Ảnh minh họa

Bảo đảm quyền lợi khi kiểm tra trên máy tính

Một yêu cầu quan trọng là bảo đảm tính pháp lý của bài làm và kết quả kiểm tra. Bài làm, kết quả kiểm tra trên máy tính có giá trị pháp lý tương đương bài làm trên giấy khi đáp ứng các yêu cầu về tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ và khả năng truy xuất theo quy định.

Trong trường hợp sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến kết quả làm bài, nhà trường phải tổ chức kiểm tra lại hoặc chuyển sang hình thức trên giấy trong thời hạn quy định. Quy định này nhằm bảo đảm kết quả đánh giá không bị ảnh hưởng bởi những vấn đề kỹ thuật trong quá trình tổ chức kiểm tra.

Đối với học sinh khuyết tật, hình thức và điều kiện kiểm tra cần được điều chỉnh phù hợp để bảo đảm cơ hội tham gia bình đẳng. Đây cũng là yêu cầu cần được tính đến khi các cơ sở giáo dục chuẩn bị điều kiện triển khai hình thức kiểm tra mới.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ cần gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng đề kiểm tra và sử dụng dữ liệu đúng mục đích. Chuyển đổi số trong kiểm tra, đánh giá không đơn thuần là thay giấy bằng máy tính, mà còn phải bảo đảm tính khách quan, an toàn và minh bạch trong toàn bộ quá trình.

Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Việc triển khai theo lộ trình, đáp ứng đầy đủ điều kiện và bảo vệ quyền lợi học sinh là những yêu cầu quan trọng để hình thức kiểm tra trên máy tính phát huy hiệu quả trong quản lý chất lượng giáo dục.